Blogs

Presentiezorg

Kan je als zorgverlener te veel betrokken raken bij een cliënt? In de ambulante begeleiding (waarbij ik bij cliënten thuis ondersteuning gaf) raakte ik daarmee in conflict. Sommigen vonden dat ik te ver was gegaan, een grens had overschreden. Ik vond dat ik had gedaan wat op dat moment nodig was. Maar was dat zo?

Onlangs ontdekte ik dat er een naam bestond voor het soort zorg dat ik had verleend: presentiezorg. Dit blog gaat over een artikel van de grondlegger, prof. dr. Andries Baart.
Wat gaf dat artikel veel herkenning! Bij presentiezorg is het zo dat goede zorg ontstaat door zorgvuldig aan te sluiten bij en af te stemmen op de ander. Op wat hij of zij nodig heeft. Vanuit die relatie blijkt wat goede zorg is voor de cliënt op dat moment.

Wie als zorgverlener presentie beoefent, begeeft zich in de leefwereld van cliënten, geeft zorg en hulp van dichtbij. De zorgverlener sluit aan bij de ander.
Kan je ook té dichtbij komen? Volgens prof. Baart moeten hulpverleners inderdaad leren omgaan met nabijheid. Het betekent dat je niet op afstand van je cliënt moet blijven, maar tegelijkertijd wel met enige afstand moet kunnen werken: Houd je hoofd erbij, denk na of je iets wel moet doen.
Soms moet je iets doen wat volgens de regels niet mag, maar wanneer dat “soms” is, dat weet je niet van tevoren. Dat zie je pas als je dichtbij bent gekomen.

En dan?
Dan heb je iets uit te leggen, als professional, want je bent “ongehoorzaam” geweest. Bijvoorbeeld aan de inspectie of gemeentelijke instanties (Wmo), maar ook aan je werkgever en collega’s. Presentiezorg vraagt reflectie, nadenken, en het heeft alleen zin als een hele organisatie het doet en erachter staat.

De presente professional is een verstandige professional, volgen prof. Baart, die nadenkt over hoe je aansluit bij je cliënt en waar en wanneer je beter de regels de regels kunt laten. Hij snapt waar zijn vak over gaat en in dat licht maakt hij afwegingen en keuzen, als professional. Soms worden hulpverleners door te lang en te blind gehoorzaam te zijn aan regels onbarmhartig en brengen ze cliënten in de problemen met hulp die niet helpt. Daarmee is de cliënt niet geholpen, integendeel.

Presentiezorg gaat sommige hulpverleners als van nature af. Zij sluiten aan bij de cliënt, stemmen af en worden (bijna) deel van de leefwereld van de cliënt. Ze beseffen dat er voor sommige situaties en omstandigheden van een cliënt geen oplossing is. Op zo’n moment wordt van de professional  alleen nabijheid en “present” zijn gevraagd.

Een gevaar wat bij presentiezorg altijd op de loer ligt is het “opbranden” van de hulpverlener.  Daarom is inbedding van deze manier van werken binnen de organisatie belangrijk. Met elkaar weten waar je het over hebt en reflecterend elkaar bevragen op wat je wel en niet doet.

(Geschreven naar aanleiding van een artikel van Andries Baart)

Andries Baart (1952) is bijzonder hoogleraar “Presentie en Zorg” en heeft meerdere boeken op zijn naam staan waaronder een boek over presentiezorg:
Titel: Een theorie van de presentie
Auteur: Andries Baart
Uitgever: Boom Lemma Uitgevers

Schrijf een reactie.

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

ACT2

ACT (2)

Het leven aankunnen is het ultieme doel van ACT! Het is de bedoeling dat je actief gaat inspelen op alles wat er op je weg …

ACT: Acceptatie en Commitment Therapie

Acceptatie en Commitment Therapie (ACT) helpt je om te genieten van het moment terwijl je je gedachten “voorbij ziet drijven” …

Privacy in de praktijk

Hoe zit het eigenlijk met bescherming van jouw privacy en persoonsgegevens als je naar de praktijk van een arts, psycholoog, …